SUBSIDIES · GIDS VOOR KMO'S · STAND VAN ZAKEN 20 OKTOBER 2026

Kmo-portefeuille afgeschaft: hoe financier je nu AI en digitalisering?

Het budget van de kmo-portefeuille voor 2026 is op, en vanaf 1 januari 2027 verdwijnt de maatregel helemaal. Ook andere bekende steunmaatregelen liggen stil. Hier lees je wat er gestopt is, wat er nog wel bestaat, en wat dat betekent als je met AI of automatisering aan de slag wil.

Kort antwoord: voor advies of begeleiding rond AI bij een extern bureau bestaat er op dit moment geen regionale subsidie meer waar een KMO nieuw voor kan indienen. Wat overblijft: fiscale aftrek voor digitale investeringen, opleidingscheques voor werknemers, en VLAIO-steun voor echte innovatieprojecten.

Wat is er gestopt?

Maatregel	Regio	Status
Kmo-portefeuille (opleiding en advies)	Vlaanderen	Budget 2026 op sinds 15 oktober 2026. Afgeschaft vanaf 1 januari 2027.
Kmo-groeisubsidie	Vlaanderen	Geen nieuwe aanvragen meer. De oproep van eind 2025 ging niet door.
Innovatiecheques en Start AI-cheques (Innoviris)	Brussel	Opgeschort. In 2026 worden geen nieuwe projecten gefinancierd.
Steun voor consultancy en externe opleiding	Brussel	Opgeschort sinds 12 augustus 2026 (bron: pers).
Chèque maturité numérique	Wallonië	Opgeschort sinds 12 juli 2026.
Start IA en Tremplin IA	Wallonië	Indieningstermijn voorbij (30 september en 17 juli 2026).

De kmo-portefeuille in detail

Sinds 15 oktober 2026 kan je geen nieuwe aanvraag meer indienen. Heb je al een aanvraag lopen, dan kan je je traject afronden tot en met 31 december 2027. Vanaf 1 januari 2027 bestaat de maatregel niet meer.

Goed om te weten: sinds 1 februari 2026 was advies via de kmo-portefeuille al beperkt tot cybersecurity. Advies over AI of automatisering kwam dus ook eerder dit jaar al niet meer in aanmerking. Opleidingen bleven wel breed subsidieerbaar, tot het budget op was.

Wat bestaat er nog wel?

Federaal: verhoogde investeringsaftrek voor digitale investeringen

Kleine ondernemingen en zelfstandigen kunnen voor digitale vaste activa een investeringsaftrek van 20% toepassen in plaats van 10%. Volgens Unizo gaat het onder meer om software voor facturatie, boekhouding, CRM, e-commerce en digitale beveiliging, aangeschaft vanaf 1 januari 2025.

Dit is geen subsidie maar een fiscaal voordeel: het verlaagt je belastbare winst. Of een concrete investering in aanmerking komt, en hoe je die boekt, bespreek je best met je boekhouder.

Vlaanderen: opleidingscheques voor werknemers

Werknemers kunnen voor het schooljaar 2026-2027 nog opleidingscheques gebruiken voor loopbaangerichte opleidingen bij erkende opleidingsverstrekkers. De werknemer vraagt die zelf aan. Er is sprake van een samenvoeging met het Vlaams opleidingsverlof in een nieuw "leerkrediet", maar daar is nog geen startdatum voor bevestigd.

Vlaanderen: Vlaams opleidingsverlof (hervormd)

Sinds 1 september 2026 geldt een nieuwe regeling. Volgens sociale secretariaten zoals Securex en Partena komen alleen nog afgebakende opleidingen in aanmerking, waaronder opleidingen rond de digitale transitie, bij geregistreerde aanbieders. De werkgever krijgt een loonkostvergoeding van €24,50 per uur, voor maximaal 125 uur per werknemer per jaar.

Vlaanderen: VLAIO-steun voor echte innovatie

Voor projecten die echt iets nieuws ontwikkelen, blijven twee VLAIO-instrumenten bruikbaar:

O&O-haalbaarheidsstudie: het hele jaar door indienbaar. 40% steun, plus 10% voor een KMO, tot €50.000 per bedrijf. Looptijd 3 tot 12 maanden.
Ontwikkelingsproject: 25 tot 50% steun voor innovatieprojecten van minstens €25.000, met extra steun voor KMO's.

Let op: deze instrumenten zijn bedoeld voor innovatie, niet voor het invoeren van bestaande tools. "We willen Copilot uitrollen" komt niet in aanmerking. "We ontwikkelen een AI-toepassing die in onze sector nog niet bestaat" mogelijk wel.

Brussel: gratis begeleiding via SustAIn.brussels

SustAIn.brussels, de Brusselse Digital Innovation Hub, biedt KMO's gratis begeleiding rond AI en organiseert gratis AI-opleidingen. Dat is geen subsidie, maar wel een goede eerste stap om je vragen af te toetsen.

Wat er misschien terugkomt

Innoviris behandelt ingediende dossiers mogelijk in 2027, afhankelijk van het budget. Nieuwe oproepen voor 2027 zijn nog niet aangekondigd.
Wallonië werkt aan een nieuwe steunregeling voor digitalisering met focus op AI. Er is nog geen datum.
Brussel heeft de regels voor de steun aan consultancy voor 2027 nog niet vastgelegd.

We houden deze pagina bij zodra daar meer over bekend is.

Wat betekent dit als je met AI aan de slag wil?

Reken niet op subsidie voor advies of implementatie. Maak je businesscase zonder steun. Klopt die niet zonder subsidie, dan is het project waarschijnlijk niet de juiste eerste stap.
Begin klein. Een afgebakend proces automatiseren levert sneller iets op dan een groot traject. Zo is het risico beperkt, ook zonder steun. Een Quick Scan of de gratis AI-scan helpt je kiezen waar je begint.
Vergeet de AI Act niet. Sinds februari 2025 moet je bedrijf zorgen dat medewerkers die met AI werken voldoende AI-kennis hebben. Die plicht blijft, ook nu de kmo-portefeuille wegvalt. Lees hoe je dat praktisch aanpakt in onze gids over de AI Act, of bekijk onze Copilot-workshops.
Check de fiscale aftrek bij je boekhouder als je investeert in digitale tools.
Heb je een echt innovatief idee, bekijk dan de O&O-haalbaarheidsstudie van VLAIO.

Veelgestelde vragen

Bestaat de kmo-portefeuille nog?

Nee, niet voor nieuwe aanvragen. Het budget voor 2026 is sinds 15 oktober op en vanaf 1 januari 2027 is de maatregel afgeschaft. Lopende dossiers kan je afronden tot en met 31 december 2027.

Wat vervangt de kmo-portefeuille?

Er is geen rechtstreekse vervanger. Voor werknemers blijven de opleidingscheques en het hervormde Vlaams opleidingsverlof bestaan. Voor innovatieprojecten zijn er de O&O-haalbaarheidsstudie en het ontwikkelingsproject van VLAIO.

Krijg ik nog subsidie voor AI-advies?

Op dit moment is er in Vlaanderen, Brussel en Wallonië geen regionale subsidie meer waarvoor je nieuw kan indienen voor AI-advies bij een extern bureau. De Brusselse innovatiecheques van Innoviris zijn voor 2026 opgeschort.

Kan ik een AI-opleiding nog laten terugbetalen?

Niet meer via de kmo-portefeuille. Werknemers kunnen wel nog opleidingscheques gebruiken bij erkende opleidingsverstrekkers, en werkgevers kunnen in bepaalde gevallen een beroep doen op het Vlaams opleidingsverlof.

Is de 20% investeringsaftrek een subsidie?

Nee, het is een fiscale aftrek die je belastbare winst verlaagt. Ze geldt voor kleine ondernemingen en zelfstandigen. Vraag je boekhouder of jouw investering in aanmerking komt.

Stand van zaken op 20 oktober 2026. Dit artikel is geen fiscaal of juridisch advies. Steunmaatregelen veranderen geregeld; controleer de actuele voorwaarden bij de bevoegde instantie of je boekhouder.